Niedziela Palmowa, znana także jako Niedziela Męki Pańskiej, rozpoczyna najważniejszy tydzień w całym roku liturgicznym – Wielki Tydzień. W tym dniu Kościół przypomina dwa pozornie przeciwstawne wydarzenia z ostatnich dni życia Pana Jezusa: Jego uroczysty wjazd do Jerozolimy oraz opis męki i śmierci na krzyżu. Ta szczególna liturgia uczy nas, że droga Chrystusa do chwały prowadzi przez cierpienie – i że podobnie jest także w naszym chrześcijańskim życiu.
Procesja z palmami – znak radości i wiary
Na początku liturgii gromadzimy się z palmami w rękach, wspominając wydarzenie, kiedy Jezus wjechał na osiołku do Jerozolimy, a ludzie wiwatowali, rzucając gałązki i płaszcze na drogę. Wspominają to Ewangelie, a w roku B czytamy opis św. Łukasza. W odpowiedzi na to wydarzenie wierni gromadzą się przed świątynią lub w jej przedsionku, gdzie kapłan błogosławi palmy i odczytuje Ewangelię. Następnie wszyscy w uroczystej procesji wchodzą do kościoła, śpiewając pieśni ku czci Jezusa Króla.
Palma jest symbolem zwycięstwa i życia. W polskiej tradycji przyjęło się robić palmy z gałązek wierzby, często przystrojonych bibułą, suszonymi kwiatami, kolorowymi wstążkami. W wielu parafiach odbywają się konkursy na najwyższą czy najpiękniejszą palmę – to wyraz naszej wiary i ludowej pobożności. Dawniej wierzono, że poświęcone palmy chronią dom przed nieszczęściem – wkładano je za święte obrazy lub zatykano w polu.
Liturgia słowa – od radości do męki
Po radosnym początku liturgia zmienia swój ton. W czytaniach słyszymy zapowiedź cierpienia, które ma nadejść. Prorok Izajasz opowiada o Słudze Pańskim, który nie cofa się przed policzkiem ani opluciem (Iz 50,4–7). Psalm 22 („Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił?”) wprowadza nas w cierpienie wewnętrzne Mesjasza. A św. Paweł w Liście do Filipian (Flp 2,6–11) pokazuje, że Jezus – choć był Bogiem – ogołocił samego siebie, przyjął ludzkie ciało i był posłuszny aż do śmierci.
Kulminacyjnym punktem liturgii jest opis Męki Pańskiej – w roku C według św. Łukasza . Odczytywany często przez kilku lektorów, pozwala nam uczestniczyć w tych wydarzeniach jakby „na żywo”. Czasem uczestniczy w nim także cały lud – zwłaszcza w partiach wypowiadanych przez tłum. Ten sposób czytania męki ukazuje, że każdy z nas może odnaleźć siebie w tłumie, który raz woła „Hosanna!”, a chwilę później „Ukrzyżuj Go!”.
Znaczenie duchowe i przygotowanie serca
Niedziela Palmowa nie jest tylko wspomnieniem wydarzeń sprzed dwóch tysięcy lat. To zaproszenie, byśmy razem z Jezusem przeszli przez Wielki Tydzień – z wiernością, modlitwą i otwartym sercem. Palmy, procesja, męka – wszystko to prowadzi nas do zrozumienia, że chwała zmartwychwstania przychodzi przez krzyż. Chrystus nie przyszedł, by być królem władzy, lecz królem miłości i pokory.
Dlatego Kościół zachęca, aby ten tydzień przeżyć szczególnie uroczyście: uczestnicząc w liturgii Wielkiego Czwartku, Piątku i Soboty, spowiadając się, trwając na modlitwie, odwiedzając chorych i potrzebujących. Niedziela Palmowa ma nas obudzić duchowo, byśmy naprawdę byli gotowi na spotkanie ze Zmartwychwstałym Panem.